بازدید کننده گرامی! خوش آمدید. جهت دسترسی به تمام امکانات تالارهای گفتگو، لازم است با نام کاربری خود وارد شوید و اگر ثبت نام نکرده اید، ثبت نام نمایید. جهت ثبت نام اینجا را کلیک کنید.
 
راهنمایی: برای انتخاب تالار مورد نظر و مشاهده مطالب مرتبط با موضوع خود ، به صفحه اصلی تالارهای گفتگو بروید.
کانال خریداران و فروشندگان مواد پلاستیک آمار معاملات و عرضه های مواد پلیمری در بورس کالا را از طریق تلگرام دریافت کنید
تاریخ امروز 21 اکتبر 2019, 04:44




پاسخ به موضوع  [ 15 پست ]  برو به صفحه قبلی  1, 2, 3
 بررسی مسائل و مبانی فقهی و حقوقی معاملات آتی (فیوچر) 
نویسنده پیام
آواتار کاربر

عضو: 16 دسامبر 2007, 11:14
پست ها: 299
براساس آنچه گذشت می توان گفت صاحب مال حق دارد کالای خود را به هر کس که تمایل دارد بفروشد و چنانچه کسی بخواهد فروش کالا را تا مدت خاصی متوقف کند و از حق خود استفاده نکند در واقع در مدت معین از حق خود چشم پوشی می کند و می تواند در ازای اسقاط حق در مدت خاصی مبلغی دریافت کند. همینطور خریدار حق دارد کالا را از هر کس بخرد و چنانچه بخواهد از حق خود بگذرد و در مدت معین از این حق استفاده نکند و خود را ملزم کند که فقط از فروشنده خاصی در صورت تمایل فروشنده بخرد می توان در ازای این اسقاط حق مبلغی دریافت کند. امام خمینی اسقاط حق را قابل معامله می داند و می توان اسقاط حق را عوض یا معوض قرار داد. (الامام الخمینی، 1421 ق، ج1، ص 59 و 60) این امر را می توان به صورت دیگر تصور کرد. فروشنده کالا با هر کس می تواند معامله کند او حق انتخاب خریدار را برای هر زمان دارد. می تواند حق انتخاب خریدار را در ازای مبلغ خاصی با شرایط خاصی به خریدار منتقل کند تا او یا خود از آن استفاده کند و یا به دیگری منتقل کند بنابراین حق اختیار خرید کالا از فروشنده قابل معاوضه و انتقال است و همانند آن حق اختیار فروش است.

بنابراین حق خرید و فروش قابل معاوضه است و از نظر شرعی مانعی ندارد در نتیجه اشکالات متعددی که در کلام صاحب نظران آمده به سادگی قابل جواب است زیرا:

1. عقد اختیار معامله قمار نیست زیرا قمار در فقه امامیه به بازی با وسایل خاص همراه با برد و باخت اطلاق می شود. ویژگی بازی در آن اصل اساسی است و به هیچ وجه عقد اختیار معامله، بازی قماری نیست. البته هر برد و باخت مالی که ممکن است در معاملات رخ دهد در شرایطی غیر صحیح و از نوع اکل مال به باطل است ولی اثبات قمار بودن آن مشکل است. البته هر قمار از انواع اکل مال به باطل است نه بالعکس. در تعابیر فقهی اهل سنت به معامله به قصد سود بر روی کالایی که هنوز در اختیار او نیست قمار گفته می شود در واقع هر نوع معامله ریسکی که برخی شرایط شرعی را ندارد قمار می نامند مثلاً ابن قیم می گوید:«اگر آنچه نزد او نیست را به قصد سود بفروشد و سپس به قیمت کمتر بخرد سپس گاه آنچه که می خواست به همان صورت می تواند بخرد و گاه به قیمت بیشتر باید تهیه کند و پشیمان می شود. این امر نوعی قمار است... و ریسک دو نوع است ریسک تجاری که کالا را به قصد فروش و سود بخرد و بر خدا توکل کند و ریسک قماری که اکل مال به باطل است... زیرا قصد دارد از آنچه فروخته سود ببرد با اینکه هنوز کالا در اختیار او نیست» (ابن قیم الجوزیه، 1408ق، ج5، ص815 و 816 و 62) در فقه امامیه این معامله را بیع مالیس عنده می دانند و در بحث غرر معاملی و قدرت بر تسلیم پیرامون آن بحث می شود(الامام الخمینی، 1421،ج3، ص 301) ولی در هر صورت ارتباطی به بحث قمار ندارد.

2. در فقه اهل سنت خیار شرط در شرایط خاصی مثل سه روز یا نیاز ضروری جایز است (عبدالحمید رضوان، 1417 ق، ص 366 و 377) ولی با توجه به صحت بیع حق، نیازی به تطبیق آن با خیار شرط نیست. علاوه بر آنکه خیار شرط به صورت شرط ضمن عقد عمل می کند و در عقد بیع اختیار معامله بر همان حق خرید واقع می شود.

3. در مورد غرری بودن آن با توجه به وضعیت بازارهای بورس انگیزه اصلی از ابداع عقد الاختیار جلوگیری از ضرر در معاملات بوده و شخص با انجام آن قبل از معامله می داند با چه وضعیتی مواجه خواهد بود. بنابراین نمی توان آن را غرری دانست.

4. تسلیم و تسلّم هم در آن واقع می شود زیرا فروش یا خرید حق که امر اعتباری است تسلیم و تسلّم متناسب با آن را طلب می کند. فرد پس از خرید حق اختیار خرید از فروشنده، می تواند از آن حق استفاده کند و با اخذ برگه مخصوص از کارگزار بورس دارنده آن می گردد.

5. هر عقدی ممکن است باعث ضرر یکطرف باشد و ممکن است پس از هر خرید قیمت کالاها تغییر کند و یک طرف و یا هر دو متضرر شوند. عدالت اقتضا می کند هنگام معامله آنچه خریده می شود به قیمت آن زمان خریده شود.

6. جدید بودن معامله مجوز عدم صحت نیست زیرا گر چه ممکن است عقد اختیار معامله جدید باشد ولی با توجه به صحت عرفی آن و شمول عمومات و اطلاقات شرعی نسبت به آن و عدم شمول مناهی شرعیه، این عقد صحیح و نافذ است. علاوه بر اینکه اثبات شد عقد اختیار معامله نوعی بیع است و عقد جدید محسوب نمی شود بلکه مصداق جدیدی از بیع است که مرسوم شده است.

7. در این عقد شرط منفعت برای یکطرف نیست بلکه یکطرف در ازای از دست دادن فرصت فروش مبلغی دریافت می کند و طرف دیگر با دادن مبلغی اندک زمینه ضرر بزرگ را از خود دور می سازد. همانطور که در عقد بیمه یکطرف برای اطمینان خاطر مبلغی می پردازد و طرف دیگر برای تدارک خسارت احتمالی مبالغ را جمع آوری می کند و از نظر عرف هر دو طرف منفعت کسب می کنند. در این مورد هم دو طرف با میل و رغبت و برای کسب منفعت، معامله خیاری را انجام می دهند.

8. معامله اختیار معامله غیر واقعی نیست زیرا حق فروش با خرید به خریدار آن منتقل می شود و او بر حسب وضعیت بازار آن را منتقل می کند و یا می فروشد.

9. نمی توان گفت سودی که یکطرف پس از معامله کسب می کند شبهه ربا دارد به این صورت که ربا هر زیادی مال بدون مقابل است. مبلغی که در معامله اختیار پرداخت می شود برای این است که قیمتها به گونه ای تغییر کند که شخص بتواند از حق خود استفاده کند و کالا را با قیمت توافقی خریداری کند و با قیمت بیشتر بفروشد. و این پرداخت برای تغییر قیمت از نوع قمار است و مبلغ زیادتری که به دست می آمد شبهه ربا دارد.

حرف فوق صحیح نیست زیرا این امر نه ربای قرضی است و نه معاملی، هدف خریدار حق هم انتقال ریسک به دیگری در مقابل مبلغ پرداختی است و وجود ریسک و تغییرات آینده باعث سود و زیان طرفین می شود و این سود عنوان ربا پیدا نمی کند.

10. حق خرید یا فروش ارزش مالی دارد. معیار تشخیص در این امر عرف است.

بنابراین می توان گفت این معامله با اشکال اساسی مواجه نیست و با توجه به وجود شرایط بیع در آن شرعاً می توان آن را تصحیح کرد.


13 مارس 2009, 22:38
مشخصات شخصی
آواتار کاربر

عضو: 16 دسامبر 2007, 11:14
پست ها: 299
در آخر بحث به دو نکته مهم باید توجه کرد.

نکته اول. در مقدمه گذشت که برخی از اختیار معاملات اختیار معامله قرارداد آتی است یعنی در آن دارایی پایه قرارداد آتی است. همانطور که گذشت قرارداد آتی در شرایطی از نظر شرع باطل است مثلاً وقتی که معامله دین به دین بر آن صدق کند (رضایی، 1382، ص 43 و44) . بنابراین اگر اصل دارایی پایه (قرارداد آتی) با اشکال شرعی مواجه باشد حق خرید آن هم اشکال دارد و بیع آن صحیح نیست.

نکته دوم. نوعی از اختیار معاملات، اختیار معامله شاخص[14] می باشد. در این نوع به جای خرید اختیار خرید دارایی پایه خاص، شاخص آن دارایی مورد معامله قرار می گیرد. مثلاً در سهام به جای خرید اختیار و معامله خرید سهام،شاخص سهام که در بردارنده مجموعه ای از یکسری سهام خاص است مورد معامله قرار می گیرد. قاعدتاً اعمال اختیار معامله شاخص نیز مستلزم مبادله مجموعه ای از سهام با همان تناسبی که در شاخص است می باشد ولی این امر کار پر زحمتی است از این رو از تسویه حساب نقدی[15] استفاده می شود. در این روش هر گاه یک اختیار خرید اعمال شود فروشنده اختیار معامله ، سهام متعدد به فرد نمی فروشد بلکه ما به التفاوت قیمت شاخص و قیمت اعمال شده را به تعداد سهام ضرب و به اعمال کننده می پردازد. (فطانت و آقاپور، 1380، ص23 و 24 و 203 و 204) این نوع خرید و فروش از آنجا که خرید وفروش صوری است هیچ تبادلی واقع نمی شود و فقط از تفاوت قیمت ها استفاده می شود و آن را نوعی قمار می دانند . معامله این نوع اختیار معامله صحیح نیست (عبدالحمید رضوان،1417،ص371).

نتیجه گیری:

از مجموع مباحث ارائه شده معلوم شد اوراق اختیار معامله قابلیت استفاده در بازارهای بورس اسلامی را دارد. موانع متعددی که در کلمات برخی از اندیشمندان آمده را می توان براساس مبانی فقهی امامیه پاسخ داد و براساس صحت بیع حق, معامله مذکور مشمول شرایط و ویژگی های بیع می شود. ضمناً استفاده از معامله عربون و بیمه و غیر آن برای تصحیح اختیار معامله مشکل است.

از آنجا که دارایی پایه در اختیار معامله ممکن است معامله قرارداد آتی باشد در صورت بطلان معامله قرارداد آتی (که در شرایطی چنین است) معامله اختیار آن نیز باطل می گردد. همچنین اختیار معامله شاخص را نمی توان از نظر شرعی تصحیح کرد. در هر صورت بازار بورس اسلامی جایگاه قابل توجهی به اختیار معامله می دهد و از مزایای آن برای گسترش فعالیت های اقتصادی بهره می گیرد.

نویسنده : مجید رضایی


13 مارس 2009, 22:41
مشخصات شخصی
آواتار کاربر

عضو: 16 دسامبر 2007, 11:14
پست ها: 299
[1] - Forward contract.

[2] - Futures contract.

[3] - Options.

[4] - Derivatives.

[5] - Premium.

[6] - Chicago Board of options Exchange (CBOE).

[7] - Call option.

[8] - Put option.

[9] - Long call option.

[10] - Long put option.

[11] - Short call option.

[12] - Short put option.

[13] - Futures option.

[14] - Index option.

[15] - Cash settlement.





منابع:

1. الآخوند الخراسانی، المولی محمد کاظم، حاشیه کتاب المکاسب، تصحیح سید مهدی شمس الدین، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، الطبع الدولی، 1406ق.

2. ابن قدامه، موفق الدین ابومحمد:المغنی ویلیه الشرح الکبیر، بیروت، دارالکتاب العربی.

3. ابن قیم الجوزیه ، شمس الدین ابو عبدالله، زادالمعاد فی هدی خیر العباد ، بیروت، مؤسسه الرساله/کویت مکتب المنار الإسلامیه ، الطبعه السادسه عشر 1408ق/ 1988م.

4. ابورخیه، ماجد: حکم العربون فی الاسلام ، بحوث فقهیه فی قضایا اقتصادیه معاصره، الاردن، دارالنفاس، الطبعه الدولی 1418ق.

5. الامام الخمینی، کتاب البیع ، قم، مؤسسه تنظیم و نشر آثار الامام خمینی(ره) 1421ق/1379ش.

6. الایروانی، میرزا علی: حاشیه کتاب المکاسب ، تحقیق باقر الفخار الاصفهانی ، دار ذی القربی ، الطبعه الاولی 1421ق.

7. البرواری، شعبان محمد اسلام،بورصه الاوراق المالیه من منظور اسلامی.دمشق، دارالفکر، 2002م/1423ق.

8. التوحیدی، المیرزا محمد علی. مصباح الفقاهه، قم، مؤسسه انصاریان.

9. الحسینی الحائری، السید کاظم، فقه العقود، قم، مجمع الفکر الاسلامی، الطبعه الثانیه1421ق/1379ش.

10. الحلی، الحسن بن یوسف بن المطهر، مختلف الشیعه ، ج5، قم، مؤسسه النشر الاسلامی،الطبعه الاولی 1415ق.

11. درخشان, مسعود، مشتقات و مدیریت ریسک در بازارهای نفت،تهران مؤسسه مطالعات بین المللی انرژی، چاپ اول 1383.

12. رضایی, مجید، بررسی فقهی ابزارهای مالی مشتقه، فصلنامه تخصصی اقتصاد اسلامی، شماره11، پاییز 1382.

13. الزحیلی، وهبه، الفقه الاسلامی و ادلته، دمشق، دارالفکر، الطبعه الثانیه 1405ق.

14. الزحیلی، وهبه، المعاملات المالیه المعاصره بحوث و فتاوی و حلول، دمشق ، دار الفکر، الطبعه الاولی 1423ق.

15. عبدالحمید الرضوان ، سمیر ، اسواق الاوراق المالیه ، قاهره المعهد العالمی للفکر الاسلامی الطبعه الاولی 1417ق.

16. عبدالعظیم حمدی ، التعامل فی اسواق العملات الدولیه ، القاهره المعهد العالمی للفکر الاسلامیه 1996م.

17. عصمت پاشا، عبیدالله ، فلسفه و سیر تکاملی ابزارهای مالی مشتقه و دیدگاه های فقهی، ترجمه علی صالح آبادی, فصلنامه تخصصی اقتصاد اسلامی، شماره 9، بهار 1382.

18. فطانت, محمد و ابراهیم آقا پور ،اوراق اختیار معامله (option) در بازار سرمایه ایران، تهران مؤسسه تحقیقات پولی و بانکی چاپ اول،1380ش.

19- فیاض ، عطیه، التطبیقات المصرفیه لبیع المرابحه فی ضوء الفقه الاسلامی، القاهره، دارالنشر للجامعات- مصر، 1419ق/1999م.

20-کمال محمد، یوسف, مصطلحات الفقه المالی المعاصر،معاملات السوق،القاهره،المعهد العالمی الاسلامی،الطبعه الاولی،1418ق.

21- المؤمن القمی، محمد،کلمات سدیده فی مسایل جدیده، قم مؤسسه النشر الاسلامی، الطبعه الاولی، 1417ق.

22- المجلسی، محمد باقر، مرآه العقول فی شرح اخبار آل الرسول، تهران، دار الکتب الاسلامیه، الطبعه الاولی1415ق.

23- مکارم الشیرازی ، ناصر، انوار الفقاهه، کتاب البیع، قم ، مدرسه الامام امیرالؤمنین (ع)، الطبعه الثانیه، 1413ق.

24- الموسوی الاردبیلی، السید عبدالکریم ، فقه الشرکه علی نهج الفقه والقانون، قم، مکتبه امیرالمؤمنین (ع)، الطبعه الاولی، 1414ق.

25- الهاشمی الشاهرودی، السید محمود، قراءات فقهیه معاصره، قم، مؤسسه دائره معارف الفقه الاسلامی طبق المذهب اهل البیت(ع)1423ق/2003م.


13 مارس 2009, 22:41
مشخصات شخصی
آواتار کاربر

عضو: 16 دسامبر 2007, 11:14
پست ها: 299
آذرماه 1384 را می توان به عنوان نقطه عطفی در بازار سرمایه ایران قلمداد کرد زیرا در آن تاریخ طبق تصویب مجلس شورای اسلامی بر اساس قانون جدید بازار سرمایه که توسط دولت به مجلس تقدیم شد، طبق ماده یک (بند یازدهم) معاملات اوراق مشتقه منجمله قراردادهای آتی کالا (Futures) در بورس شکل قانونی پیدا نمود و مراجع تقلید نیز قبل از دولت و مجلس بر اساس استفتاآت اخذ شده مجوز لازم را تنفیذ نموده بودند.


13 مارس 2009, 22:59
مشخصات شخصی
آواتار کاربر

عضو: 16 دسامبر 2007, 11:14
پست ها: 299
استفتاء:

آيا معاملات جهاني طلا و نقره به صورت الکترونيکي اشکال دارد يا خیر؟ چون ما با قيمت نموداري و تحليلي سر وکار داريم نه با خود طلا و از طريق کار گزار معامله مي کنيم و هيچ طلايي دريافت نمي کنيم همين طور در مورد نقره و معاملات آن بانمودار است و الکترونيکي و با نرم افزار انجام مي شود يک سوال ديگر : نمي دانم چقدر با بازار معاملات آتي اشنا هستيد نظر مرجع محترم نسبت به اين بازار چيست؟

پاسخ:
بسمه تعالي
سلام عليكم
معامله از طريق اينترنت در صورتي كه سائر شئونات معامله موجود باشد اشكالي ندارد ، لكن ورود در معاملات هرمي مثل شركت گلد كوئيست و تمامي شرکت هايي که به اين نحو کار مي کنند جايز نيست
والسلام


13 مارس 2009, 23:01
مشخصات شخصی
مشاهده پست های قبلی:  نمایش بر اساس  
پاسخ به موضوع   [ 15 پست ]  برو به صفحه قبلی  1, 2, 3

افراد آنلاین

کاربران حاضر در این تالار: - و 3 مهمان


شما نمی توانید در این تالار موضوع جدید باز کنید
شما نمی توانید در این تالار به موضوع ها پاسخ دهید
شما نمی توانید در این تالار پست های خود را ویرایش کنید
شما نمی توانید در این تالار پست های خود را حذف کنید
شما نمی توانید در این تالار ضمیمه ارسال کنید

جستجو برای:
پرش به:  
 cron
Powered by phpBB © phpBB Group
تبادل لینک | تماس با ما | دریافت قیمت کالاهای معامله شده از طریق ایمیل | تبلیغات در سایت | قیمتهای روزانه کالاهای پایه ایی در سایت | نقشه سایت | صفحه اصلی سایت | مقالات سایت


تمام حقوق برای سایت بورس کالا محفوظ است. نقل و استفاده از مطالب سایت  بورس کالا فقط با ذکر نام و لینک آدرس سایت بورس کالا مجاز است.
نوشته ها و نظرات کاربران سایت ، نظر شخصی افراد بوده و لزوما مورد تایید سایت نیست
توجه : سایت بورس کالا ، یک سایت مستقل و خصوصی بوده و ارتباطی با شرکت بورس کالای ایران ندارد